Strategie en simulatie zijn onlosmakelijk
verbonden. Een boude stelling...waar komt deze vandaan? In de militaire wereld
is het gebruikelijk om een strategie te toetsen met behulp van een simulatie.
Een best practice zou je kunnen zeggen.
Strategie is de koppeling tussen beleid en
uitvoering: “hoe gaan we de dingen doen?” Het opstellen van een goede strategie
vereist inzicht in wat men aan kan, van de sterke maar ook de zwakke kanten.
Het oefenen in een gesimuleerde omgeving geeft inzicht in de mate waarin de
strategie zal gaan werken in de dagelijkse praktijk. Een fundamentele
verandering, in tegenstelling tot een kleinere incrementele, wordt bereikt door
o.a. voorbereiding en oefenen. Met de recente update van ITIL is er nu ook een
heldere beschrijving van de aanpak om tot een goede IT-strategie te komen.
Ermee oefenen in een simulatie is een voorwaarde om er daadwerkelijk mee aan de
slag te kunnen gaan. In dit stuk zal ik toelichten hoe strategie in de
IT-dienstverlening volgens de nieuwste inzichten in ITIL zou kunnen worden
getoetst en geoefend met behulp van business simulaties, ook wel aangeduid als
“serious games”.
Een van
de kernboodschappen in ITIL is dat het opstellen van een strategie
cruciaal is voor het succes IT-servicemanagement. In de eerste editie van
het strategieboek, Service Strategy uit 2007, was er de nodige verwarring.
Velen hadden moeite met de beschreven concepten. Dat lijkt
met de recentelijk verschenen herschreven editie van het boek weggenomen.
Hieronder zal ik enkele aspecten uit deze publicatie nader belichten en
uitleggen hoe deze de koppeling naar de praktijk zou kunnen worden vormgegeven.
"Dus...”, een IT-manager aan het woord, “...ik heb mijn
medewerkers ITIL-gecertificeerd en processen ingevoerd, wat
nu?" Deze IT-manager heeft een lange implementatie
van een ITSM methodiek achter de rug. Wat zullen we
deze IT-manager vragen? De volgende vragen zijn op hun plaats:
"en na al dit werk ... is uw klant meer
tevreden?", "... krijgt de
organisatie de toegevoegde waarde van de investering in ITIL die
zij redelijkerwijs zouden kunnen verwachten?"
De reden voor het stellen van deze vragen is dat
ondanks de miljoenen ITIL-gecertificeerde mensen in de
wereld, slechte klantenservice nog steeds het hoogst
scoort als probleem in de wereldwijde enquêtes die GamingWorks
geregeld uitvoert. Studies tonen aan dat 70 tot 80% van
de ITIL initiatieven niet de verwachte waarde
leveren. Met het toenemende belang van IT voor alle
bedrijven is dit niet langer aanvaardbaar. ITSM moet worden
afgestemd op de behoeften van het bedrijfsleven. Er wordt dan ook wel
gesproken over Business en IT-integratie.
Het
bijgewerkte Service Strategy boek - in wat nu
officieel aangeduid wordt als ITIL 2011 - benadrukt de
noodzaak om de toegevoegde waarde van IT-diensten voor de
bedrijfsprocessen duidelijk te maken. Onderdeel hiervan is het
afstemmen van IT-servicemanagement met de bedrijfsprocessen.
Vaak staat dit niet op de actielijst van projectmanagers
in ITSM-implementatie projecten. Het opleiden van de
IT-personeel nu soms gelukkig wel. Hoe kunnen we er nu zorgen
dat onze traininginterventies deze afstemming tussen IT en de
bedrijfsprocessen adresseren?
Er is
in ITIL 2011 een duidelijk omschreven proces voor het
opstellen en beheren van IT-Strategie: Strategy Management for IT
Services (SMITS): " [SMITS] is het proces voor
het definiëren en onderhouden van perspectief, posities,
plannen en patronen van een organisatie met betrekking
tot de dienstverlening en het beheer van deze diensten
"
Perspectief. Beschrijft
de visie en richting van de organisatie. Een strategisch
perspectief verwoordt wat de business van de
organisatie is, hoe deze samenwerkt met de klant en hoe aan
haar diensten of producten zal worden verstrekt. Een perspectief verankert het
onderscheidend vermogen van een dienstverlener in de hoofden
van de medewerkers en klanten.
Posities. Beschrijven hoe
de dienstverlener voornemens is om met andere dienstverleners te
concurreren in de markt. De positie verwijst naar de eigenschappen en
mogelijkheden die de dienstverlener heeft waarmee hij zich
onderscheidt van zijn concurrenten. Posities kunnen worden gebaseerd
op waarde of lage kosten, gespecialiseerde diensten of het leveren
van een dienstenaanbod, kennis van een klant-omgeving of
industrievariabelen.
Plannen. Beschrijven
hoe de dienstverlener zal overgaan van de huidige naar de
gewenste situatie. Plannen beschrijven de activiteiten die de
dienstverlener zal moeten ondernemen om het vastgestelde
perspectief en de posities te kunnen bereiken.
Patronen. Beschrijven
de lopende, herhaalbare handelingen die een dienstverlener zal
moeten blijven verrichten om de strategische doelstellingen te
bereiken.
Bron:
Service Strategy, ITIL 2011
David Cannon, de
auteur, waarschuwt ook: "Teams die van essentieel
belang zijn voor het genereren en uitvoeren van
de strategie zouden kunnen aarzelen om het initiatief
te ondersteunen - vooral als zij zien dat het hen in negatieve
zou kunnen raken. Het is cruciaal dat meteen de eerste keer dat
dit proces wordt gebruikt, de strategie goed
wordt bepaald en het is nog belangrijker dat senior executives zich
achter het initiatief scharen. Er is een behoefte aan
stapsgewijze vooruitgang [...] "
David's advies vraagt
om interventies zoals business simulaties. De deelnemers
zullen begrijpen waar dingen fout gaan terwijl ze ook een deel
zijn van de oplossing. Ofwel: een
business simulatie aan het begin
van een ITSM initiatief voorziet in de sleutel tot het
bepalen van de juiste acties en zorgt voor medewerkersbetrokkenheid. In de
simulatie zullen ze zich moeten richten op het bereiken van zakelijke
strategische doelen. Het vaststellen van perspectief, positie,
plannen en patronen van de IT-strategie in relatie
tot het bedrijf zou dan in de simulatie moeten zijn opgenomen als een cruciale
fase. Hierbij zullen de teams moeten samenwerken en een zg.
“Strategic assessment” moeten maken. Er moet dan antwoord worden gegeven
op de vragen: "Waar liggen de zakelijke mogelijkheden"
en "met welke industriefactoren moeten we rekening houden?
Een business simulatie is
hiervoor een uitstekende oplossing. Een simulatie helpt om de
volwassenheid van de IT-organisatie te verhogen. “Verschuif
van interne focus naar
externe focus, van technologie-focus naar business-focus en
van ad hoc en reactief naar pro-actief. Neem bijvoorbeeld
het nieuwe speerpunt in ITIL 2011: het proces Business
Relationship Management. Dit proces geeft aandacht aan de noodzaak om
actief met de business in contact te treden. Er is echter geen
formele certificeringsgerichte ITIL-training die werkelijk leert hoe
dit te doen. Een goed opgezette simulatie kunnen verschillende teams zich
richten op de business en strategische prioriteiten met hen afstemmen. Ook
kunnen investeringsbeslissingen gezamenlijk worden genomen en
maatregelen worden genomen zodat op toegevoegde waarde, kosten en
risico's voor het bedrijf kan worden gestuurd.
Een voorbeeld van zo’n simulatie is de Grab@Pizza Business
& IT alignment game. Deze zoomt in op de onderwerpen
die veel over het hoofd worden gezien en in ITIL 2011 uitgebreid aan de
orde komen. Zo ontstaat meer helderheid over de kwestie van hoe de
strategie van een IT-organisatie kan worden ingevoerd. Men
kan aan de slag en concreet de afstemming of integratie, afhankelijk van de
volwassenheid, tussen business en IT-processen verbeteren.
Net als
bij elke training of adviesinterventie moet er zorg voor
worden gedragen dat de zeer goede
reden is vastgesteld. Antwoord op de vraag "waarom een business simulatie?"
(de zeer goede reden!) is van groot
belang. Voorbeelden van zo’n zeer goede reden zijn: “We moeten zorgen dat het
geleerde daadwerkelijk meegenomen wordt naar de dagelijkse praktijk”, “Onder
hoge druk, net als in onze praktijk, willen we dat de mensen gaan oefenen met
de vaardigheden die nodig zijn om te komen tot een verbetering van het
dagelijkse werk”, “Haal de mensen uit hun comfort zones en zet ze in
een situatie die nieuw is, want dat willen we ook in werkelijkheid
gaan doen binnenkort”. In een simulatie zien, voelen
en ervaren mensen de succes- en faalfactoren van het toepassen
van ITSM best practices.
Het doen
van een intake voor het begin van de simulatie is dus onmisbaar. Neem
ook de tijd om te plannen hoe de aan het eind vastgelegde leerpunten en
suggesties voor verbeteringen zullen worden meegenomen naar
de werkomgeving? Zoals vermeld in het begin, IT is meer een meer
van essentieel voor alle
zakelijke activiteiten. ITSM wordt een strategische
asset. Laten we nu echt beginnen met het strategisch beheren van
IT!